528,223
个编辑
更改
清热剂
,无编辑摘要
==常用清热剂==
'''常用清热剂'''
{| class=\"wikitable\"| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 方名| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 来源| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 组成| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 功效| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 主治
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[白虎汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[伤寒论]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[石膏]] [[知母]] [[甘草]] [[粳米]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清热生津]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[阳明]][[气分]]热盛,[[壮热面赤]],[[烦渴引饮]],汗出[[恶热]],[[脉洪大]]有力或滑数
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[白虎加人参汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《伤寒论》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 石膏 知母 甘草 粳米 [[人参]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清热]][[益气生津]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[津气]]两伤,汗多,[[身热]]而渴,背微[[恶寒]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[竹叶石膏汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《伤寒论》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[竹叶]] 石膏 [[半夏]] [[麦冬]] 人参 甘草 粳米| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热生津,[[益气]]和胃| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[伤寒]][[温热]],[[暑病]]之后,余热未清,气津两伤
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[栀子豉汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《伤寒论》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[栀子]] [[豆豉]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热除烦| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 伤寒[[表邪]]已解,身热未净,[[烦躁]]懊恼[[不得眠]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[内疏黄连汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[素问病机气宜保命集]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 栀子 [[连翘]] [[薄荷]] 甘草 [[黄芩]] [[黄连]] [[桔梗]] 大黄 [[当归]] [[白芍]] [[木香]] [[槟榔]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清热泻火]],调畅[[气机]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[热病]]呕哕[[气逆]],[[发热]][[心烦]];[[痈疽]][[里热]][[实证]];心脾积热,睑内结实,[[睛高突起]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[泻白散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[小儿药证直诀]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[地骨皮]] [[桑白皮]] 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 泻肺清热,[[止咳平喘]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[肺热咳嗽]],甚则[[气急]]欲喘,[[皮肤]]蒸热,日[[晡]]尤甚
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[加减泻白散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[医学发明]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 桑白皮 地骨皮 粳米 甘草 [[青皮]] [[陈皮]] [[五味子]] 人参 [[茯苓]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清肺[[顺气化痰]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[肝火犯肺]],上气[[咳逆]]阵作
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[加味泻白散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[医宗金鉴]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 桑白皮 地骨皮 [[生甘草]] 麦冬 知母 [[川贝母]] 桔梗 黄芩 薄荷| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清肺化痰]][[止咳]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[肺经]]火盛,[[小儿肺炎]]喘嗽
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[桑白皮汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[景岳全书]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 桑白皮 半夏 [[苏子]] [[杏仁]] [[贝母]] 黄芩 黄连 [[山栀]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清肺[[泻火]],化痰止咳| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[痰热咳嗽]],肺热[[顿咳]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[消渴]]方| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[丹溪心法]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连末 [[天花粉]]末 [[生地黄]] [[藕]]汁 [[人乳汁]] [[姜汁]] [[蜂蜜]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热[[润肺]],[[生津]]止渴| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 上消证,肺热津伤,[[口渴]]多饮
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清肺饮]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[证治汇补]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 茯苓 黄芩 桑白皮 麦冬 [[车前子]] 栀子 [[木通]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清泻]]肺热,通[[利水]]道| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肺热壅盛之[[癃闭]],[[小便]]涓滴不畅
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[黄芩清肺饮]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[证治准绳]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄芩 栀子| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清肺热,利小便| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肺热[[小便不利]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清音丸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[玄参]] 桔梗 [[山豆根]] [[胖大海]] 薄荷 [[硼砂]] [[金果榄]] [[射干]] 黄连 [[金银花]] 麦冬 [[诃子]] [[锦灯笼]] 黄芩 栀子 川贝母 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热润肺,生津止渴| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肺胃热盛,[[咽喉肿痛]],音哑[[声嘶]],[[口干舌燥]];[[肺阴]]亏虚之[[虚火]][[咽痛]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[青果丸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[青果]] 金银花 黄芩 山豆根 玄参 白芍 麦冬 桔梗| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热泻火,[[润燥]]利咽| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[乳蛾]],[[喉痹]],[[喉瘖]]属肺[[胃火]]盛、[[火邪]]熏蒸或[[风热]]邪毒上攻者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[枇杷清肺饮]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 人参 [[枇杷叶]] 甘草 黄连 桑白皮 [[黄柏]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清肺泻火,[[燥湿]][[解毒]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[粉刺]]、[[酒皶鼻]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[辰砂定痛散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[朱砂]] [[煅石膏]] [[胡黄连]] [[冰片]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清热解毒]]止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[鼻疳]],[[局部灼热]]焮痛(外敷)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[辛夷清肺饮]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[辛夷]] 生甘草 石膏 知母 栀子 黄芩 枇杷叶 [[升麻]] [[百合]] 麦冬| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清肺通窍,泄热散结| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 风热或[[湿热]]郁积聚肺经,久而生成[[鼻息肉]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[退赤散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[审视瑶函]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 桑白皮 甘草 [[丹皮]] 黄芩 天花粉 桔梗 [[赤芍]] [[归尾]] [[瓜蒌仁]] 麦冬| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清泄肺热,[[活血]][[消瘀]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[白睛溢血]]属肺经火盛者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 桑白皮汤| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《审视瑶函》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 桑白皮 [[泽泻]] 黑玄参 麦冬 甘草 黄芩 [[旋覆花]] [[菊花]] 地骨皮 桔梗 茯苓| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清泻[[肺火]],[[利湿]]明目| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[白涩症]],目晴干涩不爽,[[畏光]][[羞明]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[泻肺汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《审视瑶函》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 桑白皮 黄芩 地骨皮 知母 麦冬 桔梗| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清泻肺热| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[金疳]]、[[白膜侵睛]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[泻肺饮]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[眼科]]纂要》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 石膏 赤芍 黄芩 桑白皮 [[枳壳]] 木通 连翘 [[荆芥]] [[防风]] 栀子 [[白芷]] [[羌活]] 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清泻肺热,[[祛风]][[凉血]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[暴风客热]],[[天行赤眼]],暴翳
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[龙胆泻肝汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[医方集解]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[龙胆草]] 黄芩 栀子 泽泻 木通 车前子 当归 生地黄 [[柴胡]] 生甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[泻肝]][[胆实]]火,清[[下焦]]湿热| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肝胆实火上扰,[[头痛目赤]],[[胁痛]][[口苦]],[[耳聋]][[耳肿]];或[[湿热下注]],[[阴痒]][[阴肿]],筋瘘[[阴汗]],[[小便淋浊]],妇人湿热[[带下]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[银花解毒汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[疡科心得集]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[银花]] [[紫花地丁]] [[犀角]] [[赤茯苓]] 丹皮 连翘 黄连 [[夏枯草]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清泻肝胆,利湿解毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[肝胆湿热]]上蒸型[[耳疖]]、[[耳疮]],有黄色渗液
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[泻青丸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《小儿药证直诀》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 龙胆草 山栀 大黄 羌活 防风 [[川芎]] 当归| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清肝泻火]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[肝经]]郁火,[[目赤]][[肿痛]],烦躁易怒;小儿急惊,热盛[[抽搐]];[[蟹睛]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[黛蛤散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[青黛]] [[海蛤壳]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清热化痰]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肝火犯肺,[[头晕]][[耳鸣]],[[咳痰]]带血,[[咽喉不利]],[[胸胁]]作痛
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[凉惊丸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[婴童百问]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 龙胆草 防风 [[钩藤]] 青黛 黄连 [[牛黄]] 冰片 [[麝香]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清肝泻火[[镇静]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[小儿感冒]]挟惊
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 千金[[龙胆汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[千金要方]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 龙胆草 钩藤 赤芍 黄芩 生甘草 柴胡 茯苓 桔梗 [[蜣螂]] 大黄| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热泻肝| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 小儿[[壮热]]抽搐,[[口干]][[面赤]],[[角弓反张]],亦治[[惊痫]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[左金丸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《丹溪心法》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连 [[吴茱萸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清肝泻火,[[降逆止呕]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[肝火犯胃]],胸胁[[胀痛]],嘈杂[[吞酸]],[[呕吐]]口苦,[[脘痞]][[嗳气]];[[肝火上炎]],[[绿风内障]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[苏叶黄连汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[温热经纬]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连 [[苏叶]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清肝]]和胃,降逆止呕| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肝热[[妊娠呕吐]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[加味温胆汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 陈皮 [[姜半夏]] 茯苓 麦冬 [[枳实]] [[竹茹]] 黄连 [[灯心草]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热和胃| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[胃热呕吐]],食入即吐,吐物酸臭
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[化肝煎]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《景岳全书》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 青皮 陈皮 [[芍药]] 丹皮 栀子 泽泻 贝母| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[疏肝]]泄热| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 怒气伤肝,气逆动火,胁痛胀满,[[烦热]][[吐血]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[柴胡清肝汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[生地]] 当归 白芍 川芎 柴胡 黄芩 山栀 天花粉 防风 [[牛蒡子]] 连翘 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清肝解郁| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[肝火]]炽盛,发为痈疽[[疮疡]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[瓜蒌]][[牛蒡]]汤| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 瓜萎 牛蒡子 天花粉 黄芩 陈皮 栀子 [[皂角刺]] 青皮 金银花 柴胡 甘草 连翘| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清肝泄热| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[乳痈]]初起
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[泻热]]汤| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[外科]]全生集》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连 黄芩 连翘 [[当归尾]] 木通 生甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清泄肝热| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[热毒炽盛]],[[脱囊]],[[阴囊]]破烂
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清肝芦荟丸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 当归 生地 白芍 川芎 黄连 [[海粉]] [[牙皂]] [[甘草节]] [[昆布]] [[芦荟]] 青皮| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清肝解郁,[[养血]][[舒筋]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[筋瘤]],瘤体坚而色紫,[[青筋]]盘曲
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[栀子清肝汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[类证治裁]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 栀子 丹皮 柴胡 当归 赤芍 茯苓 川芎 牛蒡子 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清泄肝火,[[化痰]]散结| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肝火旺盛,颈前[[瘿瘤]]轻度或中度肿大
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 栀子清肝汤| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[杂病源流犀烛]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[山栀子]] [[菖蒲]] 柴胡 当归 丹皮 牛蒡子 黄芩 黄连 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清肝泄火| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肝经风热[[燥火]],耳内生疮,热痒疼痛
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[散肿溃坚汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[薛氏医案]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 柴胡 升麻 龙胆草 黄芩 甘草 桔梗 昆布 归尾 白芍 黄柏 [[葛根]] 黄连 [[三棱]] 木香 瓜蒌根| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清肝经湿热,活血软坚| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肝旺火炽,[[瘰疬]]实证
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清肝引经汤| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 当归 白芍 生地 丹皮 栀子 甘草 黄柏 [[川楝子]] [[茜草]] [[白茅根]] [[牛膝]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 疏肝清热,引血下行| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肝经郁火,行经吐[[衄]],血色鲜红,心烦易怒
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清肝解郁汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 当归 生地 白芍 川芎 陈皮 姜半夏 贝母 青皮 [[茯神]] [[远志]] 苏叶 生山栀 木通 甘草 [[香附]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清肝解郁,[[行滞]]散结| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肝脾气郁,痰[[热结]]滞,瘰疬结核,[[乳房]]结块
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[黄连膏]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连 当归尾 黄柏 生地黄 [[姜黄]] [[麻油]] [[黄蜡]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热泻火解毒,活血[[消肿]]止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 风热毒邪侵袭之耳疖,耳疮,[[鼻疮]](外用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[奇授藿香丸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[藿香]]枝叶 雄[[猪胆汁]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清泄[[胆热]],利湿通窍| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 胆腑郁热,[[鼻渊]],[[头痛]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[万金膏]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《眼科纂要》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 荆芥 防风 [[川连]] [[文蛤]] [[铜绿]] [[苦参]]根 薄荷| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热泻火| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[睑弦赤烂]]偏热重者(外用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[竹叶泻经汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《原机启微》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 柴胡 栀子 羌活 升麻 甘草 黄芩 黄连 大黄 茯苓 赤芍 泽泻 [[草决明]] 车前子 [[淡竹叶]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清心]]利湿| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[漏睛]]属心脾湿热者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[八宝眼药]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《中华人民共和国[[药典]]》(1977)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[炉甘石]] 冰片 [[珍珠]] 硼砂 麝香 [[熊胆]] [[荸荠]]粉 [[海螵蛸]] 朱砂| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热泻火,明目[[退翳]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 漏睛,[[赤脉传睛]],[[胬肉攀睛]],[[花翳白陷]],[[凝脂翳]],蟹睛症,宿翳,[[化学性眼外伤]]属[[火热]]炽盛者(点眼用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[石决明散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[普济方]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[石决明]] 草决明 羌活 山栀子 大黄 荆芥 [[木贼]] [[青葙子]] 芍药 麦冬| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热[[平肝]],退翳明目| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[圆翳内障]]属肝热上扰者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[荸荠退翳散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[中医眼科学]]讲义》(1980)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 硼砂 冰片 麝香荸荠| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清热明目]]退翳| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 宿翳(点眼用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 退云散| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《眼科临症录》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 甲组药:[[冰香散]] 制甘石 乙组药:黄柏 黄连 黄苓 防风 [[蝉衣]] 白芷 羌活 薄荷 川芎 [[白菊花]] 荆芥 当归 大黄 赤芍 连翘 [[木贼草]] 丙组药:海螵蛸 荸荠粉 冰片 犀黄 珠粉 熊胆 淡[[硇砂]] 朱砂 [[蕤仁]]霜 麝香(先将乙组药煎汤取汁,再溶入甲组药,晒干,磨至极精细,最后加入丙组药,制成后装入玻璃小管内密封)| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热泻火,明目退翳| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[白睛青蓝]],花翳白陷,凝脂翳,[[混睛障]],宿翳,[[风轮赤豆]]属肝热炽盛者(点眼用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 退红良方| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《中医眼科学讲义》(1964)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 龙胆草 焦山栀 连翘 [[桑叶]] [[甘菊]]花 [[密蒙花]] 黄芩 生地 草决明 夏枯草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热凉肝,明目退翳| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[赤膜下垂]],[[血翳包睛]]属肝经风热、[[血热]]壅滞者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 涩化丹| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《眼科[[六经]]法要》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[赤石脂]] 甘石 薄荷 [[僵蚕]] [[麻黄]] [[北细辛]] [[蔓荆子]] 龙胆草 [[紫草]] 黄连 芦荟 [[草乌]] [[空青]] [[珊瑚]] 上[[血竭]] 珍珠| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清肝凉血,明目退翳| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 赤膜下垂,血翳包睛(点眼用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 点眼秦皮煎| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[圣济总录]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[秦皮]] 黄连 升麻| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热明目| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 聚[[星翳]]、花翳白陷(水煎点眼)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[泻肝散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[银海精微]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 玄参 大黄 黄芩 知母 桔梗 车前子 龙胆草 羌活 当归 [[芒硝]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清肝泻肺,退翳明目| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 花翳白陷属热炽腑实者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[四顺清凉饮子]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《审视瑶函》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 当归身 龙胆草 黄芩 [[桑皮]] 车前子 生地黄 赤芍 枳壳 甘草 [[熟大黄]] 防风 川芎 川连 木贼 羌活 柴胡| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热泻火解毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 凝脂翳,[[黄液上冲]]属[[里热炽盛]]者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 还阴[[救苦汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《原机启微》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 升麻 [[苍术]] [[甘草梢]] 桔梗 柴胡 防风 羌活 [[细辛]] 藁木 川芎 当归尾 黄连 黄芩 黄柏 生地 知母 连翘 红花 龙胆草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[泻火解毒]],[[凉血散]]结| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[火疳]],真睛破损属心肺[[热毒]]者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[龙脑煎]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《普济方》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[龙脑]] 秦皮 防风 细辛 甘草 黄连(煎汤取汁入蜂蜜)| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 泻热泻火,退翳明目| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 火疳(点眼用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 洗肝煎| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《银海精微》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 大黄 栀子 防风 薄荷 川芎 当归 羌活 甘草 蜂蜜| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热平肝| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 风轮赤豆属肝热者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[朱砂煎]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《中医眼科学讲义》(1964)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连 黄柏 秦皮 细辛 白芷 [[乳香]] 朱砂 冰片 蜂蜜| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热明目| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 风轮赤豆,白膜侵睛(滴眼用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[抑阳酒连散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《原机启微》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 生地黄 [[独活]] 黄柏 防风 知母 蔓荆子 [[前胡]] 羌活 白芷 生甘草 黄芩 [[寒水石]] 栀子 黄连 [[防己]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热除湿,[[疏风]]明目| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[瞳神紧小]],[[瞳神干缺]]属[[风湿]]夹热者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[经效散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《审视瑶函》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 柴胡 犀角 赤芍 归尾 大黄 连翘 甘草梢| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清热解表]],活血化痰| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 热毒炽盛,真睛破损
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[泻脑汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《审视瑶函》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 防风 车前子 木通 [[茺蔚子]] 茯苓 熟大黄 玄参 [[元明粉]] 桔梗 黄芩| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清肝通腑,[[破血]]利水| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 热炽腑实,肝胆火盛,真睛破损
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[泻肝汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《审视瑶函》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 地骨皮 玄参 车前子 元明粉 茺蔚子 大黄 知母| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清肝泻火| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 蟹睛症属肝经火盛者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[泻心]]导[[赤汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《小儿药证直诀》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 木通 生地 黄连 甘草 灯心草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清心泄热| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[心火上炎]],舌上[[糜烂]],[[小便短赤]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[泻心汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[金匮要略]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 大黄 黄连 黄芩| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 泻火解毒,燥湿泄痞| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 一切[[实热]]火证,[[高热]]烦躁,目赤,[[吐血衄血]],[[口舌生疮]],湿热[[黄疸]],[[痈肿]][[下利]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[凉心散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连 黄柏 青黛 硼砂 [[人中白]] [[风化硝]] 冰片| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清心泄热| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 心火上炎,口舌生疮,心烦不安,小便短赤
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[加味导赤散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 生成黄 木通 淡竹叶 金银花 甘草 黄连 黄芩 连翘 牛蒡子 玄参 桔梗 薄荷| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清利湿热]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 脾不[[化湿]],湿热熏蒸,口内[[红肿]]糜烂
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清热甘露饮]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 生地黄 麦冬 [[石斛]] 知母 黄芩 枇杷叶 石膏 甘草 [[茵陈]] 灯芯| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清心泻火,佐以[[养阴]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[心经]]郁热,小心[[疳证]],口舌生疮,[[小便赤涩]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[凉营清气汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[喉痧]]证治概要》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 山栀 石膏 黄连 黄芩 生地 赤苓 [[灯芯草]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清泄心脾积热| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 实热上攻,口舌生疮
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[黄连清心饮]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[沈氏尊生书]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连 生地黄 当归 甘草 人参 [[酸枣仁]] 茯神 远志 [[莲子肉]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清心安神]],[[健脾]]摄精| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[心火]]独亢,神浮扰精[[梦遗]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清胃散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[兰室秘藏]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 生地 归身 丹皮 黄连 升麻| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清[[胃泻]]火,[[凉血止血]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 胃有[[积热]],牙齿痛引头疼;[[牙龈]]溃烂;[[牙宣]][[出血]];唇舌颊腮肿痛
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[加味清胃散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[张氏医通]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 生地 丹皮 当归 黄连 连翘 犀角 升麻 生甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清胃泻火,凉血止血| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[胃热]]炽盛,[[齿衄]]龈肿
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清胃解毒汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 升麻 黄连 丹皮 生地 黄芩 石膏| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,凉营[[滋阴]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[水痘]]毒热重证,壮热烦渴,水痘密集
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[竹茹汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《木事方》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 竹茹 半夏 [[干姜]] 甘草 [[生姜]] [[大枣]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清胃降逆]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 胃中积热上冲,[[食已即吐]],[[口臭]]而渴
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[藿连汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[幼幼集成]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 川连 [[厚朴]] 藿香 生葛 大枣| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清胃除热止呕| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 小儿胃热,呕吐不止
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[玉女煎]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《景岳全书》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 石膏 [[熟地]] 麦冬 知母 牛膝| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清胃滋阴| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 胃热阴虚,头痛,[[牙痛]],[[牙龈出血]];消渴,[[消谷善饥]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[龙眼]][[白盐方]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[龙眼肉]] 白盐| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[降火]]解毒,凉血养血| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[虚火牙痛]](贴[[牙龈痛]]处)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[泻黄散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《小儿药证直诀》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 藿香叶 山栀仁 石膏 甘草 防风| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 泻脾胃伏火| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 脾胃伏火,[[口疮]],口臭,[[脾热]]弄石
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清热泻脾散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 山栀 [[生石膏]] 黄芩 黄连 生地 赤苓 灯芯| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清泄心脾积热| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 心脾积热,[[鹅口疮]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[二辛煎]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 生石膏 细辛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热[[镇痛]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 风热牙痛
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[牙疼]]散| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[荜芨]] 细辛 [[高良姜]] [[白胡椒]] 白芷 冰片 薄荷 [[雄黄]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热辟秽,散火止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[龋齿]](外用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[泻脾除热饮]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《银海精微》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[黄芪]] 防风 茺蔚子 桔梗 大黄 黄芩 车前子 芒硝 黄连| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热除湿祛风| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 胬肉攀睛属脾骨[[实火]]者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清脾散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《审视瑶函》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 薄荷叶 升麻 山栀仁 赤芍 枳壳 陈皮 黄芩 藿香叶 防风石膏 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[燥湿化痰]],泄热清肝| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 原患[[针眼]],余邪未清,脾胃[[伏热]],不时上攻[[胞睑]],针眼反复发作,但诸症不重
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清胃散| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《审视瑶函》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 山栀仁 枳壳 栀子 石膏 [[川黄连]] 陈皮 连翘 归尾 芥穗 黄芩 防风 生甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清热散结]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[胞生痰核]],胞睑[[硬结]],外皮色微红
|}
<center>[[清热燥湿]]剂</center>
{| class=\"wikitable\" width=\"100%\" border=\"1\"| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[二妙散]](丸)| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《丹溪心法》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄柏 苍术| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热燥湿| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 湿热[[走注]],[[筋骨疼痛]];湿热下注,足膝痿软,红肿[[热痛]];带下[[湿疮]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[三妙丸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[医学正传]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄柏 苍术 [[川牛膝]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热燥湿| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 湿热下注,[[两脚麻木]],如火烙之热
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[四妙丸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[成方便读]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[川黄]]柏 [[薏苡仁]] 苍术 川牛膝| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清热利湿]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 湿热下注,两脚麻痿肿痛
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[加味二妙散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《丹溪心法》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄柏 苍术 当归 牛膝 防己 [[萆薢]] [[龟版]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热燥湿,通利[[筋脉]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[湿热浸淫]],气血不运,四肢痿软,[[下肢]]麻木,或足胫热气上腾
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[香连丸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[和剂局方]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连 木香| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清热化湿]],[[行气]][[止痢]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[湿热痢疾]],[[胸膈痞闷]],[[赤白痢]]下,[[腹痛]][[里急]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[脏连丸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《证治准绳》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连 公猪[[大肠]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清化湿热| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[大肠湿热]],[[肠风下血]],[[痔疮]]出血,血色鲜红;日久不止,[[肛门]][[坠痛]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[芍药汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《保命集》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 芍药 黄芩 甘草 黄连 大黄 槟榔 当归 木香 [[肉桂]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热燥湿解毒,止痢[[调气]][[行血]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[湿热痢]],腹痛[[便脓血]],[[赤白相兼]],[[里急后重]],[[肛门灼热]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[白头翁汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《伤寒论》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[白头翁]] 黄柏 黄连 秦皮| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热燥湿,[[凉血解毒]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 痢热,腹痛,里急后重,肛门灼热,[[泻下]]脓血,赤多白少
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[连理汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《张氏医通》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 人参 [[白术]] 干姜 甘草 黄连 茯苓| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 燥湿止痢,[[温中补虚]],调气化滞| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[休息痢]],[[下痢]]时发时止,日久难愈,倦怠[[嗜卧]],临厕腹痛里急,[[大便]]夹有黏液或见赤色
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 白头翁加[[阿胶]]甘草汤| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《金匮要略》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 白头翁 黄柏 黄连 秦皮 阿胶 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热燥湿,[[凉血止痢]],养血滋阴| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[血虚热]]痢伤络,产后血虚下痢
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[开噤散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[医学心悟]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 人参 黄连 [[石菖蒲]] [[丹参]] [[石莲子]] 茯苓 陈皮 [[冬瓜子]] 陈米 [[荷叶蒂]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 泄热和胃,辛苦通降| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[噤口痢]],湿热疫毒蕴结肠中,下痢[[胸闷]],[[呕逆]][[不食]],口气秽臭
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[驻车丸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《千金要方》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连 阿胶 当归 干姜| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[养阴清热]]。燥湿止痢| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[久痢]][[伤阴]],痢下赤白脓血或下鲜血黏稠,脐腹[[灼痛]],[[虚坐努责]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连[[理中汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《证因脉治》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 人参 白术 干姜 甘草 黄连| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热燥湿,益气止痢| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 大下痢脉沉,微[[昏睡]],下痢多者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[蛇床子散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[蛇床子]] 苦参 百部 [[明矾]] [[花椒]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热燥湿,杀虫止带| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 带下阴痒(坐浴用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[塌痒汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[外科正宗]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[鹤虱]]草 苦参 [[威灵仙]] 当归尾 [[狼毒]] 蛇床子| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热燥湿,解毒杀虫,[[祛风止痒]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 阴痒(外洗用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[珍珠散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[中医妇科学]]》(1979)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 珍珠 青黛 雄黄 黄柏 [[儿茶]] 冰片| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热燥湿,解毒[[止痒]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[外阴瘙痒]],皮肤破损者(外搽用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[苦参汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《疡科心得集》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 苦参 蛇床子 白芷 银花 菊花 黄柏 [[地肤子]] 大菖蒲| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热燥湿,祛风杀虫| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 阴痒,[[阴蚀]],[[牛皮癣]],[[麻风]]等(外洗用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[三黄洗剂]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 大黄 黄柏 黄芩 [[苦参片]] 医用[[石炭酸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热燥湿,止痒[[收涩]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 一切[[皮肤科]]急性病主[[疖病]]有红肿焮痒出水者(外洗用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒[[洗剂]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《许履和外科[[医案]][[医话]]集》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄柏水(20%,100亳升)[[白矾]] 雄黄 [[甘油]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热燥湿,解毒止痒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 急性皮肤病,局部红肿焮痒出水(外擦用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄柏霜| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[黄柏液]] [[硬脂酸]] [[石蜡油]] 甘油脂 凡士木| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清热止痒]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[皮炎]],[[湿疹]](外擦用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[颠倒散洗剂]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《实用中医[[外科学]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[硫磺]] 生大黄 [[石灰]]水| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热止痒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 皮炎,[[瘙痒]]证(外洗用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 紫连膏| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连 黄柏 生地黄 当归 紫草 冰片 [[凡士林]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热燥湿,凉血活血| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[旋耳疮]]日久,[[血虚生风]][[化燥]](外擦用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连油[[混悬液]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[黄连粉]] [[蓖麻油]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热燥湿解毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 旋耳疮见红肿焮痛,瘙痒出水者(外擦用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连油| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[黄连素]]片 麻油| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热燥湿止痒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 湿疹,[[唇风]](外擦用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 皮酯膏| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 青黛 黄柏 煅石膏 烟膏 凡士林| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热燥湿,杀虫止痒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 湿疹,[[肛门瘙痒]],[[顽癣]],[[神经性皮炎]](外擦用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 皮枯膏| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 青黛 黄柏 煅石膏 烟膏 [[枯矾]] 凡士林| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热燥湿,杀虫止痒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 各种慢性皮肤病(外擦用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[烂耳散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[穿心莲]]粉 猪胆汁 枯矾| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热燥湿,敛湿去脓| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[脓耳]]病(外擦用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[红棉散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[外科方外奇方]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[煅龙骨]] 枯矾 海螵蛸 胭脂 飞丹 冰片| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热燥湿,敛湿去脓| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[聤耳]],又名脓耳病,肝胆湿热,[[耳道流脓]](外擦用)
|}
<center>气血两清剂</center>
{| class=\"wikitable\" width=\"100%\" border=\"1\"| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清瘟败毒饮]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[疫疹一得]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 生石膏 乌犀角 真川连 栀子 桔梗 黄芩 知母 赤芍 玄参 连翘 甘草 丹皮 竹叶 小生地| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,凉血泻火| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[瘟疫]]热毒,[[气血两燔]],高热烦躁,大渴引饮,咽痛,头痛,或发斑吐衄,[[舌绛]][[唇焦]];[[接触性皮炎]],[[药物性皮炎]],[[红斑狼疮]]而热毒炽盛者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 凉营清气汤| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《喉痧证治概要》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 犀角尖 鲜石斛 生石膏 鲜生地 薄荷叶 生甘草 黄连 [[焦栀子]] [[牡丹皮]] [[赤芍药]] 玄参 连翘壳 鲜竹叶 [[茅根]] [[芦根]] 金汁| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清气凉营]],泻火解毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[疫喉]]痧,邪在气营,痧疹密布,壮热烦躁,甚则[[谵妄]],咽喉肿痛腐烂
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[化斑汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[温病条辨]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 石膏 知母 生甘草 玄参 犀角 白粳米| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清气]]凉血| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[温病]]气血两燔,发热发斑
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[犀角散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《千金要方》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 犀角 黄连 茵陈 升麻 山栀子| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清心泻火,凉血解毒,利湿退黄| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 瘟疫[[时毒]],内陷[[营血]],邪人心包,身目悉黄之[[急黄]]症;[[热痹]][[化火]][[伤津]],[[关节痛]]剧,入夜尤甚
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[犀角解毒饮]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 牛蒡子 犀角 [[荆芥穗]] 防风 连翘 金银花 赤芍 生甘草 川黄连 生地黄| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 疏风解毒,凉血[[化瘀]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[赤游风]],头面四肢皮肤赤热而肿,色若涂丹,游走不定
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[化毒丹]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[小儿卫生总微论方]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 犀角 黄连 桔梗 玄参 薄荷 大黄 青黛 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[疏风清热]],解毒凉营| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 火毒上攻,小儿[[囟填]]或[[解颅]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[犀地清络饮]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《重订[[通俗伤寒论]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 犀角 丹皮 连翘 [[竹沥]] [[桃仁]] 鲜生地 生赤芍 [[生姜汁]] 鲜茅根 鲜[[菖蒲汁]] [[灯心]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清气凉营,[[开窍]][[通瘀]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 热在气营,[[邪闭]][[心包]],身热心烦,甚则[[神昏]][[谵语]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清胃解毒汤| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 升麻 黄连 丹皮 生地黄 黄芩 石膏| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热凉营解毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 水痘毒热重证
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[犀角消毒饮]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《张氏医通》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 防风 牛蒡子 荆芥 犀角 银花 甘草 连翘| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清热凉血]],[[疏风散]]邪| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 气血两燔,[[痘疮]]发疔,胃热[[咽肿]][[便秘]]
|}
<center>[[清营凉血]]剂</center>
{| class=\"wikitable\" width=\"100%\" border=\"1\"| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清营汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《温病条辨》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 犀角 生地黄 [[元参]] 竹叶卷心 麦冬 丹参 黄连 银花 连翘| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清营]]透热,养阴活血| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 温病[[邪热]]传入[[营分]],身热[[夜甚]],神烦少寐,时有谵语,口渴或不渴,[[斑疹]]隐隐
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清宫汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《温病条例》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 元参心 [[莲子心]] 竹叶卷心 连翘心 犀角尖 连心麦冬| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清心解毒,养阴生津| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 温病误汗,液伤邪陷,心包受邪,发热昏谵
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[犀角地黄汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《千金要方》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 犀角 生地 丹皮 赤芍| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,凉血散瘀| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 温病[[热入血分]],热甚动血或[[蓄血]][[发狂]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[犀角大青汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《张氏医通》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 犀角 [[大青叶]] 玄参 升麻 黄连 黄芩 黄柏 栀子 生甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,凉血消斑| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 斑出火盛,狂闷难透
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清凉甘露饮]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《外科正宗》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 犀角[[银柴胡]] 茵陈 石斛 枳壳 麦冬 甘草 生地 黄芩 知母 枇杷叶| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热凉血,润燥生津| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 茧蜃高突坚硬,或损破流血,或积热生痰,或渴证久作
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[四生散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《银海精微》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 生地 生薄荷 生[[艾叶]] 生当归 [[朴硝]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热凉血,消肿| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 眼疾[[胞肿如桃]]
|}
<center>清热解毒剂</center>
{| class=\"wikitable\" width=\"100%\" border=\"1\"| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[仙方活命饮]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[校注妇人良方]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[穿山甲]] 皂角刺 当归尾 生甘草 金银花 赤芍 乳香 没药 防风 天花粉 陈皮 贝母 白芷| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,消肿溃坚,[[活血止痛]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 痈疽[[肿疡]]初起,热毒壅聚,[[气滞血瘀]],局部红肿焮痛
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[五味消毒饮]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 金银花 [[野菊花]] [[蒲公英]] 紫花地丁 [[天葵子]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,消散[[疔疮]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 火毒结聚的[[痈疮]][[疖肿]]疔毒,湿热带下,[[产后发热]],热毒上攻所致耳疮目疾
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热消炎片| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 蒲公英| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 疮疡[[阳证]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[银黄片]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 金银花 黄芩| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 疮疡阳证
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 银花[[甘草汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《外科十法》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 金银花 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清火解毒]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 疮汤热毒、[[烧伤]]或疮面[[感染]]时洗涤用
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[连翘败毒散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《证治准绳》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 连翘 荆芥 防风 柴胡 升麻 桔梗 甘草 川芎 牛蒡子 红花 当归尾 [[苏木]] 天花粉 羌活 独活| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,化痰活血| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[木舌]]肿硬,[[发颐]]初肿,痈疽初发
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[化斑解毒汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《外科正宗》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 玄参 知母 石膏 牛蒡子 [[人中黄]] 黄连 升麻 连翘 甘草 淡竹叶| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,[[滋阴降火]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[三焦]]风热上攻,[[丹毒发]]斑
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 犀[[黄散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《中医眼科学讲义》(1964)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 西月石粉 冰片 麝香 犀黄| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,明目退翳| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[椒疮]],[[粟疮]],火疳,白涩症,[[聚星障]],赤障下垂,血翳包晴
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[犀黄丸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《外科全生集》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 牛黄 麝香 乳香 没药| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,[[化瘀散结]],[[活血祛瘀]],消肿止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[乳癖]],[[乳疬]],乳岩,瘰疬,骨核,疔毒[[恶疮]],[[走黄]]陷证,流注及[[癌症]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 犀黄[[醒消丸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《外科全生集》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 牛黄 麝香 乳香 没药 黄米饭 雄精| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,散结[[消痈]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 痈汤脓成未溃,局部红肿热痛;岩、瘰疬等证
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清营退肿膏]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 大黄 鞭蓉叶 黄芩 黄柏 [[花粉]] [[滑石]] 东丹 凡士林| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,消肿止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[骨折]],[[软组织损伤]]初期;疮疡焮热作痛(外用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[黄连解毒汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[外台秘要]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连 黄芩 黄柏 栀子| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 泻火解毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 一切实热火毒,三焦热盛之证
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[芩连二母丸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄芩 黄连 知母 贝母 当归 白芍 [[羚羊角]] 生地 熟地 [[蒲黄]] 地骨皮 川芎 生甘草 [[侧柏叶]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 抑火滋阴解毒,养血凉血[[通脉]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[血瘤]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清热消毒散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《证治准绳》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连 山栀 连翘 当归 芍药 生地 银花 川芎 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 消热解毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 一切痈疽阳证,肿痛发热作渴
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[栀子金花丸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《全国[[中药]]成药处方集》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 栀子 黄芩 大黄 黄柏 天花粉 知母 黄连 金银花| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,通腑泻热| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肺胃热盛,叶血[[衄血]];口舌生疮;牙痛咽肿;感染发热;[[大便秘结]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[桔梗汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《伤寒论》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 桔梗 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,排脓消痈| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[肺痈]],咳[[吐脓血]],腥臭[[胸痛]],[[气喘]]身热,烦渴喜饮,慢性乳蛾
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[桔梗白散]](原名[[白散]])| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《伤寒论》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 桔梗 贝母 [[巴豆]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 峻驱肺脓,[[温下]]寒实,涤谈开结| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肺痈[[溃脓期]],[[心下硬满]]疼痛,喘[[不得卧]],大便秘结,[[寒实结胸]]证
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[苇茎汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《千金要方》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[鲜芦根]] 薏苡仁 [[冬瓜仁]] 桃仁| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清肺化痰,[[逐瘀排脓]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肺痈[[成痈期]],[[咳嗽]]气急,吐痰腥臭
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 如金[[解毒散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《景岳全书》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 桔梗 生甘草 黄芩 黄连 黄柏 山栀| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 降火解毒,清肺消痈| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肺痈成痈期,咳痰腥臭
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[加味桔梗汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医学心语》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 桔梗 生甘草 贝母 [[橘红]] 银花 薏苡仁 [[葶苈子]] [[白芨]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 排脓解毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肺痈溃脓期,咳吐大量脓血痰,腥臭异常,胸中[[烦满]]而痛
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[沙参]][[清肺汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[北沙参]] [[生黄芪]] [[太子参]] [[合欢皮]] 白芨 生甘草 桔梗 薏苡仁 冬瓜仁| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[益气养阴]],清肺化痰,解毒排脓| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肺痈恢复期,热[[退咳]]轻,脓血渐少,痰液清稀,或见胸胁[[隐痛]],难以久卧,[[自汗]][[盗汗]],低烧[[潮热]],心烦[[咽干]],形体[[消瘦]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[大黄牡丹汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《金匮要略》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 大黄 丹皮 桃仁 冬瓜仁 芒硝| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 泻热破瘀,散结消肿| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[肠痈]]初起,[[少腹]]肿痞[[拒按]],善屈右足蜷卧,[[牵引]]则痛剧
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[红藤煎]]剂| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[红藤]] 紫花地丁 乳香 没药 大黄 连翘 玄胡 丹皮 甘草 金银花| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 通腑清热,[[行瘀]]止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肠痈脓未成,或脓已成而未溃破
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 红藤[[败酱汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 红藤 [[败酱草]] 紫花地丁 大黄 丹皮 蒲公英 金银花 连翘 黄芩 黄柏 桃仁 乳香 没药| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,消癥散结| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[盆腔炎]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 锦红汤| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 红藤 蒲公英 生大黄 制[[川朴]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,行气通腑,活血消肿| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[肠痈腹痛]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[薏苡附子败酱散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《金匮要略》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 薏苡仁 [[附子]] 败酱草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,消痈排脓| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肠痈脓已成者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[四妙勇安汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[验方新编]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 玄参 当归 银花 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,活血止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[脱疽]],热毒炽盛,患肢黯红微肿灼热,溃料腐臭,疼痛剧烈
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[顾步汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[外科真诠]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄芪 石斛 当归 牛膝 人参 紫花地丁 生甘草 金银花 菊花 蒲公英| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 益气养阴,清热解毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 热毒型脱疽
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清心药]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《证治准绳》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 当归 丹皮 川芎 赤芍 生地黄 黄芩 黄连 连翘 栀子 桃仁 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,[[祛瘀消肿]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 开放性骨折,[[关节脱位]]及软组织损伤
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[普济消毒饮]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[东垣试效方]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄芩 黄连 橘红 甘草 玄参 柴胡 桔梗 连翘 [[板蓝根]] [[马勃]] 牛蒡子 薄荷 僵蚕 升麻| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 疏风散邪,清热解毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[大头瘟]]。风热[[疫毒]]之邪,壅于上焦,发于头面,[[恶寒发热]],头面红肿焮痛,其他一切疮疡阳证
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[六应丸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 珍珠 牛黄 [[蟾酥]] [[腰黄]] 冰片 [[公丁香]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒消炎,退肿止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 咽喉肿痛及痈[[疖]]虫咬
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[玉钥匙]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[三因极一病证方论]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 焰硝 硼砂 片脑 [[白僵蚕]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 泻热解毒,[[清咽]]利喉| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 急喉瘖,声嘶,语音难出,喉痹喉痛,[[吞咽困难]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[梅花点舌丹]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《外科全生集》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 没药 硼砂 熊胆 乳香 血竭 [[葶苈]] 大冰片 [[沉香]] 蟾酥 麝香 珍珠 朱砂 牛黄| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,消肿止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 疔毒恶疮,[[无名肿毒]],痈疖红肿,咽喉肿痛(外用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[润喉片]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 甘草粉 硼砂 [[食盐]] [[玄明粉]] 酸梅 荸荠粉| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热润燥,[[解毒利咽]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肺经郁热,乳蛾肿痛
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[沆瀣丹]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《幼幼集成》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 川芎 大黄 黄芩 黄柏 滑石 [[黑丑]](炒)薄荷 槟榔 枳壳 连翘 赤芍| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,泻下| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 小儿浑身壮热,口舌疮疡,十种火丹,诸般抽搐
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[铁笛丸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 诃子 麦冬 茯苓 [[瓜蒌皮]] 贝母 甘草 桔梗 [[凤凰衣]] 玄参 青果| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒化痰,润肺利咽| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 风热侵袭之急喉瘖;气滞血瘀痰凝或[[肺脾气虚]],[[肺肾阴虚]]之慢喉瘖
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清咽下癣汤| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 元参 桔梗 甘草 牛蒡子 贝母 瓜蒌 射干 [[马兜铃]] 荆芥| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,利咽消肿| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[麻疹]]热毒攻喉,咽喉肿痛,[[声音嘶哑]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清咽利膈汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《外科正宗》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 连翘 栀子 黄芩 薄荷 牛蒡子 防风 荆芥 玄明粉 玄参 金银花 大黄 黄连 桔梗 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 泄热解毒,利咽消肿| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 邪热传里,肺胃热盛,咽喉肿痛
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[神仙活命汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[白喉]]治法抉微》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 龙胆草 玄参 黄柏 板蓝根 瓜蒌皮 石膏 白芍 马兜铃 甘草山栀| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,养阴利咽| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 白喉
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 眼珠灌脓方| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《中医眼科学讲义》(1964)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[生军]] 瓜蒌仁 生石膏 玄明粉 枳实 栀子 夏枯草 银花 黄芩 花粉 竹叶| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热泻火解毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 凝脂翳,黄液上冲
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[羚羊角饮子]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《审视瑶函》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 羚羊角 犀角 防风 桔梗 茺蔚子 玄参 知母 大黄 草决明 甘草 黄芩 车前子| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热泻火解毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄液上冲
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[通脾泻胃汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《审视瑶函》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 麦冬 茺蔚子 知母 车前子 石膏 防风 黄芩 [[天冬]] 熟大黄| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 泻热解毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄液上冲
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 银花解毒汤| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《庞氏经验方》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 银花 蒲公英 炙[[桑枝]] 龙胆草 花粉 黄芩 大黄 蔓荆子 枳壳| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 泄肝解毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 混睛障
|}
<center>清热解毒剂(外用类)</center>
{| class=\"wikitable\" width=\"100%\" border=\"1\"| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[鱼腥草]]液| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 鱼腥草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[耳痛]],[[耳内流脓]](滴耳),耳聋耳鸣属[[热证]]者([[穴位注射]])
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[麝香散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[喉症]]全科紫珍集》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 麝香 冰片 黄连末| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,芳香辟秽,散结消瘤| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[喉瘤]],[[耳蕈]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[七叶一枝花]] [[酒精]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 七叶一枝花 75%酒精| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 耳痛,耳内流脓
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 耳灵散| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 冰片 玄明粉 硼砂 硇砂| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,收敛去湿| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 脓耳,耳疮
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[硇砂散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 硇砂 [[轻粉]] 冰片 雄黄| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清火解毒,干枯收敛,[[除湿]]消肿| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 鼻息肉
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 明矾散| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[中医]]耳鼻科学》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 明矾 [[甘遂]] [[白降丹]] 雄黄| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清火解毒,腐蚀收敛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 鼻息肉
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[四黄散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《证治准绳》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连 黄芩 黄柏 大黄 滑石 五味子| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒消肿| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[鼻头]]红赤或[[鼻孔]]糜烂
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[珠黄散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 人中白 马勃粉 青黛[[孩儿茶]] 玄明粉 硼砂 薄荷 黄连 牛黄 [[珍珠末]] [[梅片]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,消肿利咽| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 风热侵袭,喉内灼痛,急喉瘖症
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 珠黄散| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《和剂局方》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 珍珠 [[西黄]](即牛黄)| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,生肌敛疡| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 咽喉肿痛、腐烂,[[牙疳]],口舌破碎
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[冰硼散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[煅硼砂]] 冰片| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 泻火止痛,解毒消肿| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 心脾积热,口疮[[口糜]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 冰硼散| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《外科正宗》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 玄明粉 朱砂 硼砂 冰片| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,化痰利喉| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 咽喉肿痛,急喉瘖,[[喉风]],口舌生疮
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 玉匙散| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 玄明粉 腰黄 [[天虫]] 炒月石| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 散[[风化]]痰,解毒消肿| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[咽喉]]口舌肿痛
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 川硝散| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 川硝 [[紫雪丹]] 盐| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,消肿止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 心脾积热,[[舌肿]]木硬
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 牛桔汤| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[医门补要]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 牛蒡子 桔梗 薄荷 葛根 [[象贝]] 柴胡 甘草 枳壳| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 祛风散邪,泻火解毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 小儿鹅口疮
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[冰麝散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连 黄柏 甘草 [[鹿角霜]] 玄明粉 明矾 硼砂 冰片 麝香| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,消肿止痛,[[化腐]]生肌| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 实热亢盛,牙龈溃烂
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[锡类散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[金匮翼]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[象牙]]屑 珍珠 青黛 冰片 [[壁钱]] 牛黄 [[人指甲]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,去腐生新| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 咽喉腐烂,唇舌肿痛
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 养阴[[生肌散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 牛黄 黄柏 龙胆草 雄黄 青黛 甘草 冰片| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,养阴生肌| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 口疮
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[柳花散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《外科正宗》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄柏 青黛 肉桂 冰片| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,消肿止痛,祛腐生肌| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[虚火上炎]],口舌生疮
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[红眼药]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 朱砂 生月石 制炉甘石 海螵蛸 冰片| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 腐蚀[[胬肉]],解毒明目| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 胬肉攀睛
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[擦药]]方| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《审视遥函》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 血竭 乳香 没药 轻粉 [[密陀僧]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,消肿止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[风赤疮痍]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[立胜煎]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《中医眼科学讲义》(1964)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 川连 黄柏 秦皮 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,明目止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄液上冲
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[一绿散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《审视遥函》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[芙蓉叶]] 生地黄| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,消肿| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[眼胞]]赤肿如桃
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[胆汁二连膏]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《眼病的[[辨证]] [[论治]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 川连 胡黄连 [[牛胆汁]] 蜂蜜| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,明目止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 暴风客热,天行赤眼,赤脉传睛
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 穿心莲[[眼膏]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《全国中草药新医疗法展览会资料汇编》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 穿心莲浓缩液 [[新洁尔灭]][[无水羊毛脂]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,凉血消肿| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 凝脂翳,[[电光性眼炎]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[千里光]][[眼药水]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医院制剂》修订本| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 千里光 [[蒸馏水]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒止痛,凉血消肿明目| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 暴风客热,金疳,白涩症,赤膜下垂,血翳包睛,瞳神紧小,瞳神干缺
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[化铁丹眼水]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 雄鸡化骨 [[川椒]] [[砂仁]] 风化硝 古铜钱 新绣花针| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 椒疮
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[黄连西瓜霜眼药水]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《中医眼科学》(1980)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[硫酸]] 黄连素 [[西瓜霜]] 月石 硝苯汞 蒸馏水| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,消肿止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 椒疮,粟疮,赤脉传睛,暴风客热,天行赤眼,金疳,白涩症,赤膜下垂,血翳包睛
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄芩眼药水| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《临床[[眼科学]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄芩 [[乙醇]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 瞳神紧小,瞳神干缺,花翳白陷,凝脂翳
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 珠黄散| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[珍珠粉]] 西黄 朱砂 麝香| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,明目退翳| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 火疳,白膜侵睛
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[紫归油]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《外科证治》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 紫草 当归| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,凉血燥湿| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 唇风症,[[口唇]]干裂出血
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[蜂房汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[圣济]]录总》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[蜂房]] [[淡豆鼓]] [[蜀椒]](去目)| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,祛腐止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 龋齿牙痛(含漱)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[细辛散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 细辛 [[荜茇]] 白芷 青盐 冰片| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,消肿止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[齿龈肿痛]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 青吹石散| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 煅石膏 煅人中白 青黛 薄荷 黄柏 川连 煅月石 冰片| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,消肿止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 口舌咽喉碎痛之[[疳疮]]及[[乳头破碎]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[如意金黄散]]膏| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《外科正宗》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[南星]] 苍术 甘草 白芷 花粉 厚朴 陈皮 黄柏 姜黄 大黄(或加凡士林调为[[膏剂]])| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,[[祛瘀]]除湿,消肿止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 一切痈疡疮疖,初起见红肿热痛,属阳证者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄柏溶液24%| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[黄柏片]] [[硼酸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 痈疽疮疡溃后,脓腐不脱,疼痛不止,疮口难敛
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄柏[[搽剂]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄柏溶液 麻油 [[单硬脂酸甘油酯]] 十二烷[[磺酸钠]] [[吐温]][[尼泊金]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,润肤止痒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 一切[[皮肤病]]糜烂,[[结痂]],渗液不多者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[三黄膏]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 东丹 黄柏 黄芩 大黄 滑石 凡士林| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,凉血消肿| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 损伤初起[[瘀血]]内留或局部见红肿热痛者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 四黄散膏| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《证治准绳》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连 黄柏 大黄 黄芩 (或加凡士林调为膏剂)| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,消肿止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[创伤感染]]及阳痈局部红肿热痛者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[五黄散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《证治准绳》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[黄丹]] 黄连 黄芩 黄柏 大黄 乳香| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,化瘀止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[挫伤]]热毒肿痛
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连膏| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄连 当归 黄柏 生地 姜黄 麻油 黄蜡| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,润燥止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 疮疡阳证,臭[[疳]],鼻疮干燥肿痛,水火[[烫伤]],[[乳头]]碎痛
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[紫金锭]](又名[[玉枢丹]])| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[片玉心书]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 雄黄 朱砂 麝香 [[五倍子]] [[红芽大戟]](去芦) [[山慈姑]](洗去皮毛) [[续随子]]肉(去油)| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒散结,消肿止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[疮毒]]肿疡,蛇虫诸毒,[[霍乱痧]]胀,瘟疫喉风,[[惊风]][[癫狂]],蛇犬[[咬伤]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[青黛散]]膏| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《实用中医外科学》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 青黛 石膏 滑石 黄柏(或加凡士林制成膏剂)| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,[[收湿]]止痒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 一切皮肤病,焮肿痒痛出水
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[青蛤散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 青黛 蛤粉 石膏 轻粉 黄柏| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,收敛去湿| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 臭疳红肿糜烂有渗液
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[九黄丹]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 制乳香 制没药 [[川贝]] 石膏 红开 腰黄 朱砂 炒月石 冰片| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒消瘀,提脓去腐| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 一切痈疽已溃,脓出不畅,[[肿胀]]疼痛,腐肉不脱
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[苦参子膏]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[苦参子]]仁 凡士林| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒蚀疣| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 疣赘
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[扁平疣]]外洗方| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 成都中医研究所方| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 鲜[[马齿苋]] 苍术 蜂房 白芷 细辛 蛇床子 苦参 陈皮| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒蚀疣| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 扁平疣
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[神灯照法]]方| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 朱砂 雄黄 血竭 没药 麝香| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒活血消肿| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 痈疽轻证(制成药捻点燃熏烟)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[玉露散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《实用中医外科学》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 芙蓉叶(加凡士林则为膏剂)| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,消肿止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 一切疮疡阳证
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[太乙膏]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《外科正宗》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 玄参 白芷 归身 肉桂 赤芍 大黄 生地 [[土木鳖]] [[阿魏]] 轻粉 槐[[柳枝]] [[血余]] 东丹 乳香 没药 麻油| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清火解毒,[[活血散]]瘀,消肿生肌| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 一切疮疡已溃或未溃者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 小升丹| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[水银]] 白矾 [[火硝]] 没药 麝香 当归身 墨炭| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒提脓祛腐| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[溃疡]]脓栓未落,腐肉未脱,或脓水不净,新肌未生
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[千金散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《实用中医外 科学》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 煅白砒 制乳香 制没药 轻粉 飞朱砂 赤石脂 煅雄黄 炒五倍子 醋制[[蛇含石]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒活血消肿,蚀恶提脓祛腐| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 一切恶疮顽肉死腐不脱者及[[千日疮]],[[鸡眼]],[[痔瘘]],疣赘
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[千捶膏]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[蓖麻子]]肉 嫩[[松香]]粉 轻粉 东丹 银米 [[茶油]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒消肿,提脓祛腐| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 一切痈肿疔疖疮疽之阳证
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[拔毒生肌散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《武汉中药成 方集》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 冰片 [[红升丹]] 轻粉 [[龙骨]] 甘石 黄丹 煅石膏 [[白蜡]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[拔毒生肌]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 痈疽溃而不敛及各种分泌物较多的[[创面]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 药制丝线| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《外科正宗》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[芫花]] 壁钱 丝线| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 攻毒,腐蚀[[恶肉]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 瘘管
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[咬头膏]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 铜绿 松香 乳香 没药 生木鳖 蓖麻子(去尖) 杏仁 巴豆 白砒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 腐蚀解毒提脓| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 疮疡已成脓而不能自破者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[黑虎丹]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《外科诊疗学》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 灵[[磁石]](醋煅) [[母丁香]] 公丁香(炒黑) [[全蝎]] 僵蚕 炙甲片 炙[[蜈蚣]] [[蜘蛛]] 麝香 牛黄 冰片| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒消肿,提脓祛腐| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 痈疽,瘰疬,[[流痰]],溃后脓腐不净而对升丹[[过敏]]者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[蟾酥合剂]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 酒化蟾酥 腰黄 铜绿 炒[[绿矾]] 轻粉 乳香 没药 枯矾 干[[蜗牛]] 麝香 血竭 朱砂 煅炉甘石 [[煅寒水石]] 硼砂 [[灯草]]灰| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒消肿,提脓化腐| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 疔疮,白喉,[[走马牙疳]]等证
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[蟾酥丸]] 蟾酥条 蟾酥饼| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《外科正宗》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 酒化蟾酥 轻粉 麝香 枯矾 寒水石 制乳香 制没药 铜绿 [[胆矾]] 雄黄 蜗牛 朱砂| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒化腐,[[消肿散]]坚| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 疔疮初起(内服或外用)
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[冲和膏]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《外科正宗》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[紫荆皮]](炒) 独活 赤芍 白芷 石菖蒲| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 蚀恶肉,[[化脓]]腐| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 恶疮顽肉死腐不脱及千日疮,鸡眼,[[痔漏]]等
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 鸡眼散| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《实用中医外 科学》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[水杨酸]] 东丹 [[苯唑卡因]] 白糖| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒腐蚀,软坚| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 鸡眼,[[胼胝]],[[寻常疣]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[平胬丹]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《外科诊疗学》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[乌梅]]肉(煅存性) 月石 轻粉 冰片| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 腐蚀平胬,解毒排脓| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 疮疡有胬肉突出,排脓障碍
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[九华膏]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 滑石 月石 龙骨 川贝 冰片 朱砂| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒消肿止痛,生肌润肤| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[内外痔]]肿痛及[[内痔]]术后
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[三品一条枪]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《外科正宗》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 白砒 白矾 雄黄 乳香| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒腐蚀消肿| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 瘰疬,[[脂瘤]],痔疮,[[肛瘘]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[二黄枯痔钉]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄柏 大黄 白芨| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,蚀恶祛腐| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 痔疮
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 枯痔钉| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 红砒 明矾 朱砂 雄黄 没药| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒,腐蚀[[痔核]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 痔疮
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[消痔]]散| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 煅[[田螺]] 煅成[[橄榄核]] 冰片| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒,消痔退肿止痛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 内痔脱出,[[直肠脱垂]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[枯痔散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 白砒 白矾 月石 雄黄 [[硫黄]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒腐蚀| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 内痔,瘘管,赘瘤,[[血栓]]闭塞[[脉管炎]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[灰皂散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 新出窑石灰 楠皂自然水 黄丹| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒腐蚀| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 内、[[外痔]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[五宝散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[钟乳石]] 朱砂 珍珠 冰片 [[琥珀]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,收湿[[敛疮]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[杨梅]]疳疮结毒及[[婴儿湿疹]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[旱螺散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 白[[田螺壳]] 冰片 麝香 轻粉| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒散结,祛腐生肌| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[横痃]],[[杨梅结毒]],疳疮溃烂
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[皮癌净]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 红砒 [[指甲]] 头发 大枣 碱发面| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒祛腐| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[鳞状上皮]]癌
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[九一丹]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 熟石膏 红升丹(9:1)| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 提脓[[拔毒]],去腐生肌| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 疮疡溃后,脓毒壅滞,腐内不脱,疮口不敛
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[八二丹]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 熟石膏 升丹(8∶2)| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 排脓提毒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 一切溃疡,脓流不畅,腐肉不化
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[七三丹]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 熟石膏 升丹(7∶3)| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清提脓拔毒祛腐| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 一切溃疡,脓腐难脱
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 五五丹| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 熟石膏 升丹(5∶5)| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热解毒,祛腐搜脓| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 一切痈疽恶疮的腐烂高峰期
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[红油膏]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | (验方)| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 九一丹 东丹 凡士林| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 解毒化腐生肌| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 溃疡不敛及烫伤、[[创伤]]等创面较大者
|}
<center>[[清解]][[暑热]]剂</center>
{| class=\"wikitable\" width=\"100%\" border=\"1\"| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清络饮]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《温病条辨》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 鲜[[荷叶]]边 鲜银花 [[丝瓜皮]] [[西瓜]] 翠衣 鲜[[扁豆花]] 鲜[[竹叶心]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[祛暑]]清热| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 暑热伤肺,邪在气分。身热口渴不甚,头目不清,昏眩微胀
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[桂苓甘露饮]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《宣明论文》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 茯苓 甘草 白术 泽泻 [[官桂]] 石膏 寒水石 滑石 [[猪苓]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 祛暑清热,[[化气]]利湿| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[中暑]]受湿,发热头痛,烦渴引饮,小便不利,及[[霍乱]]吐下
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[六一散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[伤寒直格]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 滑石 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 祛暑利湿清热| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 感受[[暑湿]],身热烦渴,小便不利或[[泄泻]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[碧玉散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《伤寒直格》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 滑石 甘草 青黛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 祛暑清热| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 暑湿证兼有[[肝胆郁]]热
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[鸡苏散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《伤寒直格》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 滑石 甘草 薄荷叶| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清暑利湿]],疏散风热| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 暑湿证兼见微[[恶风]]寒,头痛[[头胀]],咳嗽不爽
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[益元散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《伤寒直格》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 滑石 朱砂 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清暑利湿,宁心安神| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 暑湿证兼见[[心悸怔忡]],[[失眠多梦]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[蚕矢汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《随息居重订 [[霍乱论]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 晚[[蚕砂]] 陈[[木瓜]] 薏苡仁 黄连 [[大豆黄卷]] [[制半夏]] 黄芩 [[通草]] 吴茱萸 焦栀| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清泄暑热,[[舒筋活络]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[热霍乱]]吐泻骤作;暑热伤津,[[转筋]][[拘挛]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[燃照汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《随息居重订 霍乱论》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 滑石 豆豉 焦栀 [[酒黄芩]] 省头草 制厚朴 制半夏 [[白蔻仁]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清泄暑热,化浊辟秽| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 热霍乱吐泻骤作,呕吐如喷,泻下如米泔汁,臭秽难闻,[[腹中绞痛]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清暑益气汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[脾胃论]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄芪 人参 [[橘皮]] 当归 甘草 苍术 白术 泽泻 升麻 葛根 [[炒神曲]] 青皮 黄柏 五味子 麦冬 生姜 大枣| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清暑益气]],除湿健脾| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 平素[[气虚]],又感暑湿,身热头痛,口渴自汗,四肢困倦,不思饮食,[[胸满]][[身重]],大便[[溏]]薄
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[七味白术散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《小儿药证直诀》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 藿香 木香 葛根 人参 白术 茯苓 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[健脾益气]],和中化湿,清热生津| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 病久脾胃亏虚,暑湿不化,饮食不振,大便不调,神倦[[乏力]],四肢欠温;[[脾胃虚弱]]引起的[[经行泄泻]],[[小儿腹泻]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清暑汤| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《外科全生集》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 连翘 花粉 赤芍 甘草 滑石 车前子 金银花 泽泻 淡竹叶| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清暑解毒]][[利尿]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[暑疖]],[[脓胞]]疮
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[夏季皮炎]][[酊剂]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《实用中医外科学》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 藿香精 碳酸 [[薄荷脑]] 酒精| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清暑[[防腐]]止痒| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 夏季皮炎
|}
<center>清退[[虚热]]剂</center>
{| class=\"wikitable\" width=\"100%\" border=\"1\"| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清骨滋肾汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[傅青主女科]]》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 地骨皮 牡丹皮 沙参 麦冬 玄参 五味子 白术 石斛| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清虚热]],退[[骨蒸]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 骨蒸夜热,遍体火焦,[[口舌干燥]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[青蒿鳖甲汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《温病条辨》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[青蒿]] [[鳖甲]] 生地 知母 牡丹皮| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 养阴透热| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 温病后期,[[阴液]]耗伤,邪伏阴分,[[夜热]]早凉,热退[[无汗]],疮疡,肛瘘,[[肛周脓肿]],[[急腹症]]等属于[[阴虚内热]]者
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[秦艽]]鳖甲汤| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《[[卫生宝]]玄》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 地骨皮 柴胡 鳖甲 秦艽 知母 当归| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 滋阴养血,清热除蒸| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[风劳]]病:[[骨蒸劳]]热,盗汗消瘦咳嗽困倦;[[肺痨]]:[[阴虚火旺]],咳呛气急,[[咯血]]鲜红
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清骨散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《证治准绳》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 银柴胡 胡黄连 秦艽 鳖甲 地骨皮 青蒿 知母 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清虚热,退骨蒸| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 阴虚内热,[[虚劳]]骨蒸,午后或夜间潮热,咽干盗汗,[[五心烦热]];[[低热]]日久不退
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[地骨皮饮]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《沈氏尊生书》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 地骨皮 知母 银柴胡 太子参 甘草 黄芩 赤苓 鳖甲| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 滋阴降火| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 小儿[[骨蒸潮热]],心膈烦悸;伤寒后余热未解
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[柴胡清骨散]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《医宗金鉴》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 秦艽 鳖甲 柴胡 地骨皮 青蒿 知母 胡黄连 韭白 甘草 [[童便]] 猪脊髓 猪胆汁| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 清热除蒸| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肺痨潮热骨蒸
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[圣愈汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《兰室秘藏》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[熟地黄]] 生地黄 人参 川芎 当归 黄芪| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[补气]]养血| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 热病日久,或损伤出血过多,[[阴血]]耗伤,烦渴[[燥热]],睡卧不宁
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[封髓丹]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《普济方》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 黄柏 砂仁 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 养阴[[清火]]止遗| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 肾火妄动,梦遗[[失精]]
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[三才封髓丹]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《卫生宝玄》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 天冬 熟地黄 人参 黄柏 砂仁 甘草| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 养阴泻火,宁心悦脾| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[相火妄动]],水不济火之梦遗
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[加减一阴煎]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《景岳全书》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 生地 熟地 白芍 知母 麦冬 甘草 地骨皮| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[滋阴清热]]养血| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 水亏火胜之发热,动血;热病过汗伤阴,烦渴潮热
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[补心汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《眼科纂要》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 知母 当归 桔梗 人参 连翘 远志 黄芪 甘草 生地黄 麦冬| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 滋阴清热降火| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 虚火上炎,赤脉传睛
|-
| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[人参麦冬汤]]| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 《妇人秘科》| width=\"10%\" align=\"left\" valign=\"top\" | 人参 麦冬 茯苓 黄芩 知母 生地 甘草 竹茹| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[清热养阴]],[[安神]]除烦| width=\"20%\" align=\"left\" valign=\"top\" | [[阴虚]]型[[子烦]]证
|}